KAWA

Orzeźwiający ciało i umysł napar o pobudzających właściwościach został odkryty w Etiopii, skąd rozpowszechnił się w krajach arabskich. Legenda wspomina o pasterzu z Abisynii, imieniem Kaldi, który zauważył, że kozy po zjedzeniu liści i owoców drzewa kawowca dokazywały bardziej niż zwykle.

DZIAŁANIE KAWY

Kawa podana rano stawia na nogi, kończąca obiad poprawia trawienie. Kawa jest źródłem energii, kofeina jest szybko wchłaniana przez organizm, poprawia koncentrację umysłu, rozjaśnia pamięć. Po jej wypiciu czujemy komfort pełnej energetycznej sprawności.

GATUNKI KAW

ARABICA (Coffea Arabica) najpopularniejszy i najlepszy gatunek kawy, pochodzi z wyżyn Etiopii. Uprawiana jest w Afryce, Ameryce Południowej i w Azji. Jej ziarna są dość twarde, dają aromatyczny napar. Ziarna Arabiki pochodzą z kawowca Coffea Arabica. Plantacje najlepiej udają się w wysokich partiach gór, krzewy rosną powoli, ziarna są dużo smaczniejsze od łatwiejszych w uprawie Coffea Robusta.

ROBUSTA (Coffea Canephora) odkryta dopiero w XIX w, rośnie szybciej niż Arabica i wcześniej owocuje, jest bardziej odporna na zmiany klimatu, choroby i szkodniki, ale w smaku gorsza od Arabiki. Kawa ta jest bardziej gorzka i zawiera więcej kofeiny.

Bogactwo aromatów i smaków kawy wiąże się ściśle z różnorodnością jej gatunków. W Kenii dominują odmiany o smaku owocowym, w Gwatemali kawa pachnie czekoladą, w Indonezji przyprawami korzennymi. Na Hawajach rośnie łagodna smakowo kawa Kona. 1/3 światowej produkcji kawy pochodzi z Brazylii, Kolumbia to drugi producent kawy na świecie. Natomiast największy rarytas odmiana Blue Mountain z Jamajki jest znana z doskonałej jakości.

UPRAWA KAWY

Owoce kawowca są podobne do wiśni, w których najważniejsze są ich pestki. Dojrzałe owoce mają kolor ciemnoczerwony, słodki miąższ zawiera zwykle dwa ziarenka okryte twardą łuską - tzw. pergaminem, pod którym jest jeszcze wewnętrzna osłonka zwana srebrną skórką. Dojrzewają ok. 9 miesięcy. Drzewo zaczyna owocować po 4-6 latach od zasadzenia. Zwykle jest przycinane do wysokości 2m dla ułatwienia zbiorów. Na jednym drzewku mogą równocześnie, przez cały rok, występować dojrzałe i niedojrzałe owoce. Kawa wymaga specjalnych warunków, dlatego uprawiana jest głównie wokół równika. Drzewa te nie mogą stać w pełnym słońcu, dlatego koło nich sadzi się wyższe drzewa lub palmy, aby dawały cień. Nie tolerują również bardzo niskich temperatur oraz wahań poziomu opadów.

PALENIE KAWY

Przez 15 minut kawa jest poddawana temperaturze ok. 200-300°C, dzięki temu uzyskuje się prawie wszystkie jej atrybuty - aromat, kolor, kruchość. Im wyższa temperatura tym ciemniejszy kolor i bardziej cierpki smak. Są trzy stopnie palenia - jasne, średnie i ciemne. Im ciemniejszy brąz ziarna kawy, tym mocniejsza kawa.

JAK ZAPARZYĆ PYSZNĄ KAWĘ

By mieć pewność, że napój przyrządzony z kawy będzie apetyczny i wyjątkowy, należy zaopatrywać się w nią w sklepach specjalizujących się w jej sprzedaży. Najlepiej kupować kawę świeżo paloną. Najlepszym sposobem jest kupowanie kawy w ziarnach i zmielenie jej w domu. Wówczas cały aromat olejków zostaje w kawie. O świeżości ziarna świadczy pianka, która powstaje tuż po zalaniu go wrzątkiem. Kawę należy przechowywać w szczelnie zamkniętym, suchym pojemniku, najlepiej w chłodnym miejscu (lodówka). Kawę zalewamy świeżym wrzątkiem (wodą źródlaną).

Znane są różne sposoby zaparzania kawy:

• grubozmieloną kawę zalewamy w dzbanku, przykrywamy spodkiem, nakrywamy ściereczką lub ocieplaczem, odstawiamy na 5-6 minut, aby naciągnęła;
• do parzenia w filtrze nadaje się kawa o średniej grubości zmielenia;
• w czajniczkach kropelkowych, które składają się z 3 części (czajniczka, sitka i nastawki). Średniozmieloną kawę wkładamy do filtra, górną część zalewamy wodą, która przepływa przez sitko;
• przy próżniowym parzeniu używamy kawy średniozmielonej;

• do kawy parzonej po turecku - w tygielku - najlepsza jest drobnozmielona.

Kawa po turecku

W Polsce panuje pogląd, że kawa zalewana wrzątkiem jest kawą po turecku.  Nic bardziej błędnego. Bardzo drobno zmieloną kawę zmieszaną z cukrem wsypuje się do tygielka, zalewa się zimną wodą i kilkakrotnie podgrzewa (nie wolno doprowadzić do wrzenia) tak aby wywar tylko się podniósł. Przed przelaniem gorącego naparu do filiżanek, należy dodać kilka kropel zimnej wody, aby fusy opadły na dno.

Kawa + mleko

Cappucino - włoski rodzaj kawy składający się z 1/3 Espresso, 1/3 mleka parzonego i 1/3 pianki. Gorące mleko wlewamy do kawy, a na koniec dodajemy piankę oraz posypujemy czekoladą w proszku. Latte - Składa się z 1 części mleka parzonego i 1 Espresso.

CIEKAWOSTKI

Indonezyjska kawa Kopi Zuak uzyskiwana jest z ziaren uprzednio przetrawionych i wydalonych przez dziko żyjące Luaki, zwierzęta z rodziny kotowatych. Ziarna te w trakcie trawienia przez zwierze ulegają wielu transformacjom, a napar z nich ma niemal kultowe znaczenie.

Zestawienie zawartości kofeiny w popularnych artykułach spożywczych:

• 80-120 mg szklanka czarnej kawy
• 95 mg filiżanka kawy rozpuszczalnej
• 57 mg filiżanka Espresso
• 65 mg niepełna szklanka czarnej, importowanej herbaty
• 46 mg szklanka typowej herbaty w torebkach
• 45 mg puszka Coca Cola
• 31 mg szklanka zielonej herbaty